بنیاد ایران‌شناسی

شعبه همدان

آشنایی با استان همدان

استان همدان با مساحت ۱۹۰۲۵ كیلومترمربع، بین مدارهای ۵۹ و ۳۳ تا ۴۹ و ۳۵ عرض جغرافیایی شمالی و ۳۴ و ۴۷ تا ۳۶ و ۴۹ طول جغرافیایی شرقی، جزء استان‌های غربی ایران است و از شمال به استان زنجان، از جنوب به استان لرستان، از مشرق به استان مركزی و از مغرب به استان‌های كرمانشاه و كردستان محدود است. شهر همدان مركز استان همدان، واقع در دامنه كوه الوند بر دشتی به بلندی ۱۸۱۳ متر از سطح دریا قرار دارد (اذكائی، ۱۳۸۰: ۱ و ۸). همدان اولین پایتخت نخستین تشكیلات حكومتی در ایران است كه در آن زمان هگمتانه نامیده می‌شد. این شهر به‌عنوان پایتخت مادها، پایتخت تابستانی هخامنشیان و شهر مهمی بر كنار راه كاروانی خاورمیانه و بین‌النهرین در زمان سلوكیان، پارتیان و ساسانیان شهرت فراوان داشته است. همدان به‌عنوان یكی از كهن‌ترین شهرهای ایران‌زمین، از قدمت چند هزار ساله‌ای برخوردار است. در كتیبه‌های آشوری (هزاره دوم قبل از میلاد) همدان جزء ایالت كاركاشی (قوم كاسی) یاد شده است. همدان در آغاز پیدایی، یك دژ نظامی قبایل كاسی و مادی بود كه چون مقر اجتماع آنها شد، هگمتانه (=محل تجمع) نام گرفت. سپس در سده هشتم قبل از میلاد، پایتخت مادها و مركز دولت آنها شد، از صورت دهدژ به وضع بهتری با ارگ میانه و ابنیه پیرامونی و باروها و دژها و دیگر اماكن مذهبی و دولتی درآمد (رضایی همدانی، ۱۳۷۹: ۲۱ و ۲۵).

ادامه مطلب ...

جدیدترین اخبار

  • شعبه ایرانشناسی در استان همدان افتتاح شد

شعبه ایرانشناسی در استان همدان افتتاح شد

در روز هفتم شهریور ۹۶ شعبه بنیاد ایرانشناسی در استان همدان بطور رسمی آغاز بكار كرد. در مراسم افتتاحیه این شعبه آقایان: دکتر بهرامزاده؛ معاون پژوهشی بنیاد ایرانشناسی، شریعتمداری؛ سرپرست اداره كل حوزه ریاست و مدیر امور استانهای بنیاد، مهندس نیكبخت؛ استاندار همدان، الهی‌تبار؛ معاون سیاسی- امنیتی استاندار همدان، مالمیر؛ مدیركل میراث فرهنگی استان همدان و جمعی از مقامات و نخبگان فرهنگی این استان حضور داشتند. محسن جانجان، سرپرست شعبه بنیاد ایرانشناسی در استان همدان ضمن اشاره به فراوانی آثار تاریخی و فرهنگی در استان همدان و تعلق مشاهیر نامداری همچون «عین‌القضات همدانی«، »بابا طاهر عریان» و « ابوعلی سینا» به این استان، تأسیس شعبه بنیاد ایرانشناسی را امری ضروری دانست. وی افزود که این مهم با حمایتهای بیدریغ ریاست محترم بنیاد ایرانشناسی، حضرت آیت‌ا... سیدمحمد خامنه‌ای، به سرانجام رسید. جانجان اولویت نخست این شعبه را تهیه دانشنامه جامع استان همدان اعلام کرد. در ادامه مراسم، مدیر امور استانهای بنیاد با اشاره به اینكه از زمان ریاست حضرت آیت ا... سیدمحمد خامنه‌ای بر بنیاد ایرانشناسی، با وجود محدودیتهای مالی، شعب جدیدی در استانهای كرمانشاه، كرمان، سمنان و كردستان گشایش یافته، از تأسیس شعبه بنیاد ایرانشناسی در استان گیلان در آینده نزدیک خبر داد. گفتنی است «خانه تاریخی بیژن» که بعنوان شعبه استانی بنیاد ایرانشناسی در شهر همدان مورد بهره‌برداری قرار گرفته، مربوط به دوره پهلوی دوم است كه در تاریخ ۲۵ اسفندماه ۱۳۸۰ بعنوان یكی از آثار ملی ارزشمند ایران به ثبت رسیده است.

... ادامه مطلب

تازه های نشر ایران شناسی

اصطلاح نامه صنایع دستی و هنر های سنتی «معماری»

زبان به عنوان والاترین مظهر فرهنگ حامل روح هر جامعه است که در کالبد کلمات و اصطلاحات تجلی مییابد و معماری از دیگر مظاهر اصلی فرهنگی جامعه در بردارنده ظریف ترین خواسته‌ها و نیازهای انسانی در ظرف زمانی و مکانی است. اصطلاحات معماری محل تلاقی این دو مظهر فرهنگی است . اصطلاحات رايج يا واژههاي فني و تخصصي معماری برگرفته از ويژگيهاي زباني و تاريخياي هستندكه ميتوان با بررسي و مطالعة آنها، هم به نشانههايي از ارزشهاي مادي و معنوي سرزمينهاي مبدأ اين آثار دست يافت و هم مدارك و شواهدي از حدود جغرافياي تمدني و گستردگي حوزههاي فرهنگي مربوط، به دست آورد.در نتيجه، گرد آوردن اين اصطلاحات و واژهها در يك مجموعة مدون و منظم، كمك شاياني به اهل پژوهش و اصحاب علم و تحقيق ميکند تا فارغ از جستوجوي زمانبر و دشوار در ميان منابع متعدد، به مرجعي مطمئن و مناسب دسترسي داشته باشند و فرصت فراختري را به تحليل و تطبيق و تبيين مسائل، اختصاص دهند. اصطلاح نامه صنایع دستی و هنر های سنتی «معماری» با چنين رويكردي نگاشته شده است. در تهیه این کتاب تلاش بر آن بوده تا با استفاده از منابع متنوع و معتبر، بهترين و مناسبترين تعريفها براي هر واژه، گزينش و نوشته شود و در مواردي كه نياز به تطبيق تعاريف بوده يا اختلافي ميان توضيحات وجود داشته، درستترين و مستندترين توضيح، انتخاب گردد. همچنين سعي شده تا دامنة وسيعي از واژهها، يافته و تعريف شوند تا استفاده كنندگان از اين فرهنگ، با اطمينان و به آساني بتوانند مطالب مورد نياز خود را از اين طريق بيابند.

....

مساجد دیرینه سال استان آذربایجان غربی

كتاب مساجد دیرینه سال استان آذربایجان غربی حاصل پژوهشی گروهی است با طرح، مقدمه، و بررسی و تدوین نهایی زیر نظر دكتر حسن حبیبی راجع به گذشته و حال مساجد دیرینه سال استان آذربایجان غربی كه به همت پژوهشگران بومی آن سامان در بنیاد ایران‌شناسی شعبة آذربایجان غربی در سال 1389-1391 صورت گرفته و در سال 1392 به چاپ رسیده است. این كتاب تحقیقی جامع راجع به 72 مساجد قدیمی با قدمتی بالای 70سال در شهرستانهای ارومیه ، اشنویه ، بوكان ، تكاب ، خوی ، سردشت ، سلماس ، سیه‌چشمه ، ماكو ، مهاباد ، میاندوآب و نقده است.
این كتاب پژوهشی است منظم و مجزا ؛ به این صورت كه تمام مساجد متعلق به استان آذربایجان غربی - كه قدمتی بیش از 70 سال دارند - موضوع پژوهش بوده و در عین حال محتوا و داده های هر مسجد منفك و مستقل است و وابسته به مطالعه دیگر مساجد نیست.
در معرفی هر مسجد علاوه بر شناسنامه بنا، موقعیت و راه‌های دسترسی به مسجد، تاریخچه و شرحی از مرمت‌های انجام شده در آن ارائه شده است. همچنین تمام اجزای بنای كنونی هر مسجد توصیف شده و توضیحاتی راجع به بانیان و متولیان و ائمه جمعه و خادمان و نیز فعالیت‌های مذهبی و فرهنگی انجام شده در گذشته و حال مسجد از نظر گذرانده می شود.
كتاب در سه بخش مقدمه و مساجد دیرینه سال و پیوست ‌ها تدوین شده است. در بخش اول، مقدمه كتاب، به چگونگی تدوین كتاب به قلم زنده یاد دكتر حسن حبیبی اشاره شده است. در بخش دوم شرح 72مسجد استان به ترتیب حروف الفبا ارائه شده است. در بخش سوم علاوه بر معرفی یك مسجد دیگر، فهرست نام‌های دوم و سوم و قدمت هریك، فهرست ملحقات،‌ فهرست مساجد ثبت شده در فهرست میراث فرهنگی و سرانجام كتابنامه گنجانده شده است.

....

کلیه حقوق برای وب سایت بنیاد ایران شناسی محفوظ است. ©١٣٩5

نشانی: تهران، خیابان شیخ بهایی جنوبی، خیابان ایران شناسی، شهرک والفجر

طراحی و اجرا: اداره رایانه و فناوری اطلاعات